دل به دل راه دارد. چند روزي بود كه در فكر دوست عزيز آقاي جليليان بودم. مخصوصاً از وقتي كه ترجمهاش را در كتاب «بيولوژي سولومون» ديدم. خواستم ايميلي بزنم، اما نشانياش را پيدا نكردم. حالا پس از بازگشت از سفري كوتاه، اما پر بار، ديدم پس مدتي مديد بيخبري، ذيل نوشتهي قبليام كامنتي گذاشته است بلند بالا در باره ي كتاب بومشناسي، كه نشان از دقت نظرش دارد مثل هميشه و حاكي است از اظهار لطفي به من كه از آن بسيار سپاسگزارم.
ايشان سؤالهايي كردهاند كه پاسخ هر يك، سر دراز دارد. ولي ميكوشم در اينجا در حد حوصلهي خواننده به آنها پاسخ دهم.
اول، بيگمان تغيير متون علمي به هنگام ترجمه كاري چندان پسنديده نيست. چون كار مترجم نه دخالت در محتوا، كه حفظ امانت است. اما پاسخ ويراستار محترم به اين سؤال در پشت كتاب درج شده است كه «ويراستاران اين مجموعه به فرهنگ ملي و دستاوردهاي دانشمندان ايراني توجه داشتهاند و تلاش شده است اين كتاب به فرهنگ خاصي وابستگي نداشته باشد». يعني به استناد به اين جمله تغيير متن را مجاز دانستهاند. آن دو تكه كه يكي مربوط به گوزن زرد ايراني است و ديگري نقشهي مناطق حفاظت شدهي كشورمان ايران را جانشين نوشته هايي كردهاند كه در متن اصلي مربوط به كشور امريكا بوده است. اين كار خواننده را دچار آشفتگي ميكند كه آيا اينها در اصل كتاب بودهاند يا در ترجمه جانشين شدهاند؟ در كل كار درست بوده است، يا نادرست؟
دوم، كتاب زيست شناسي پيشدانشگاهي بيش از حد پير و فرتوت شده است. اين كتاب در زمان تأليف براي سه سال يا حداكثر پنج سال تأليف شد، اما همچنان به زندگي خود ادامه ميدهد. در زمان تأليف آن كتاب در بيشتر منابع اين رابطه از نوع همسفرگي دانسته ميشد، اما حالا با توجه به تغيير علم، ميگويند رابطه از نوع همياري است.
سوم، در ويراستاري كتاب يك حرف اضافهي «از» حذف شده و معني را تغيير داده است! اين مفهوم در اصل بوده است «…كوهستان نيز در وحشت مرگ از گوزنهاست» و منظور آن بوده است كه كوهستان از دست گوزنها در و حشت مرك به سر ميبرد؛ اما در ويرايش تغيير داده شده است به «..كوهستان در وحشت مرگ گوزنهاست». در اين جا و اين جا هم همين جملهي درست را منتشر كردهام. البته، نبايد تقصير را فقط بر گردن ويراستار بيندازم، چون متن را قبل از چاپ با دقت خواندهام. تقصير خودم است كه اين تغيير را متوجه نشدم. يعني از زير چشمم در رفته است!
پوزش و سپاس
با سلام مجدد
از پاسخ کاملی که داده اید ممنونم واقعا آن کلمه ی ( از ) مفهوم جمله را کاملا تغییر داده است از خواندن ترجمه ی عالی شما واقعا لذت بردم . همیشه موفق و پیروز باشید