Archive for the ‘Uncategorized’ Category

اسباب کشی
اکتبر 14, 2010

اگر می‌خواهید نوشته‌های جدید مرا بخوانید،فقط کافی است این‌جا را کلیک کنید. چون این وب لاگ متروک است، دیگر به روز نخواهد شد و بایگانی به شمار می رود.

Advertisements

دست و پنجه نرم كردن با حضرت فيل
ژوئیه 8, 2010

فعلاً كه نوشتن و پست كردن نوشته‌ها در اين وب‌لاگ كار حضرت فيل است، اگر از احوالات اين جانب خواسته باشيد، به اين صفحه كه در خانه‌ي شخصي‌ام واقع است، مراجعه فرماييد. قدم بر چشم.

دوزيستي در خزنده‌اي
ژوئن 25, 2010

روز معلم مبارك باد
مه 4, 2010

پريروز روز معلم بود و من دور از كامپيوترم بودم و نتوانستم با شما سخن بگويم و روز معلم را به خودمان يعني معلمان كشور تبريك عرض كنم. چند روزي در استان كرمانشاه بوديم به بازديد و سخنراني و سخن شنيدن.
روز معلم امسال را در كنگاور بوديم. صبح از كرمانشاه به راه افتاديم و ساعتي بعد از كنار معبد آناهيتا، گذشتيم، اما فرصتي براي ديدار با آناهيتا نداشتيم. عجله داشتيم به معلمان و مديرانِ منتظر برسيم كه براي رسيدن بدانان از راهي سرشار از طراوت، زيبايي و رنگارنگ از گل و سبزه، روييده از خاك بارورش عبور كرد بوديم.
در جمع معلمان و مديران اين شهر كوچك ولي زيبا به شنيدن سخن رفته بوديم، اما مجبور به سخنراني شدم. من هم هر چه فكر كردم چه بگويم، راه به جايي نبردم. ناچار، داستاني واقعي را كه سال‌ها پيش روي داده بود، پيش كشيدم و بازگفتم:
نخست، از حاضران پرسيدم چه كسي مهرماه سال 1353 را به ياد مي‌‌آورد. سه چهار نفري از ميان جمع 200 نفري دست بلند كردند و گروهي به ويژه از خانم‌ها زيرلبي و درگوش يكديگر پچ‌پچ كردند و بعضي ديگر بلند بلند گفتند كه در آن سال هنوز به دنيا نيامده بودند.
داستان چنين بود. در خرداد سال 1353 دانش‌آموزي در شهري كوچك ديپلم گرفت و در كنكور شركت كرد. مهرماه همان سال اين دانش‌آموز سه ماه پيش راهي دانشگاه شد و براي آن كه خرج تحصيل را در بياورد، از سوي دانشگاه به آموزش و پرورش معرفي شد تا معلمي كند. او را به مدرسه‌اي در يكي از مناطق اطراف فرستادند. نيمه‌ي مهر بود و هنوز هرج و مرج آغاز سال فرونخفته بود. مدير مدرسه اين دانش‌آموز ديروز، دانشجوي خام و تازه‌وارد و معلم بي‌تجربه‌ را فرستاد سر كلاس دوازدهم تا همان درس‌هايي را كه خود او سه ماه و نيم پيش پشت سر گذاشته بود، تدريس كند. او به كلاس رفت. در كلاس آشوب بود در غياب معلم. معلم جوان سعي كرد در اين كلاس پرآشوب خود را معرفي و كلاس را ساكت كند. اما دانش‌آموزان كه هم‌سن و سال او بودند، باور نمي‌كردند. آنان تصور مي‌كردند كه اين معلم جوان دانش‌آموزي است كه به تفريح نقش معلم را بازي مي‌كند. مي‌خنديدند و هر كدام چيزي مي‌گفتند مكمل تفريح. سرانجام يكي از آنان كه درشت‌تر مي‌نمود، پيش آمد و معلم جوان را از كلاس بيرون انداخت. معلم جوان داستان ما، پيش مدير شكايت كرد كه چرا ناظم را براي معرفي او به كلاس همراه نكرده است. چنين شد. دانش‌آموزان بي‌درنگ معلم جوان را هم‌چون دوستي صميمي بين خود پذيرفتند، به گونه‌اي كه معلم جوان هرگز خاطره‌ي آن روز را فراموش نخواهد كرد. بدين ترتيب سرآغاز دوران معلمي او كه با اخراج از كلاس آغاز شده بود، به خوشي ادامه يافت.
آن معلم جوان من بودم و اكنون پس از گذر 35 سال در حضور شما اقرار مي‌كنم كه در زندگي رابطه‌اي زيباتر از معلمي نديده‌ام و به نظرم بهترين رابطه بين دو انسان همين رابطه‌ي شاگرد – معلمي است.
روز معلم را از كنار يادگار هنري پدران‌مان يعني معبد ایزدبانوی آب و باران و باروری، به همه‌ي معلمان تبريك مي‌گويم.

تا هفته‌ي آينده
آوریل 18, 2010

مدتي است سرم شلوغ است و وقت سرخاراندن ندارم. علت اصلي بلند كردن چند هندوانه‌ي نسبتاً درشت با يك دست است. مدتي است در اين وب‌لاگ كم نوشته‌ام و تعدادي رايانامه را كه احتياج به مطالعه و كار داشته‌اند، بي‌پاسخ گذاشته‌ام. پوزش مي‌خواهم. اما اين روال ادامه نخواهد داشت، بلكه اميدوارم به زودي سرم خلوت شود و بتوانم بيشتر در اين جا بنويسم و به رايانامه‌ها پاسخ دهم.
به علاوه، از فردا هم به مدت كوتاهي به مسافرت خواهم رفت، به جايي كه ممكن است نتوانم به وب دسترس داشته باشم. پس تا هفته‌ي آينده(اوايل ارديبهشت)، خدا نگه‌دار

با ما همكاري كنيد
آوریل 13, 2010

اگر دستي بر قلم داريد و مي‌توانبد ما را در تهيه‌ي متون علمي آموزشي ياري كنيد؛ اگر مي‌خواهيد به كار ترجمه و تأليف متون علمي-آموزشي بيشتر بپردازيد و اگر مي‌خواهيد در آينده آثاري در زمينه‌‌هاي علمي-آموزشي از شما به يادگار بماند، فقط كافي است يك ايميل به من بزنيد.
يكي از ناشران معتبر، پركار و معروف علمي-آموزشي كشور سخت نيازمند نمونه‌خوان و ويراستار و هم‌چنين مترجم و مؤلف است.
ايميل من: karamudini@gmail.com

سال 88 سال خوبي نبود
مارس 15, 2010

بد نيست در روزهاي پاياني سال 88 اندکی بایستیم، بازگرديم و نگاهي به پشت سر بيندازيم؛ از پيروزي‌ها و شكست‌هاي يك‌ساله درس بگيريم تا برنامه‌هاي سال‌هاي آينده‌مان بهتر به پيش بروند. بنابراین، مي‌خواهم در اين جا به كارنامه‌ي يك ساله‌ي خودم در زمينه‌ي ترجمه و تأليف و چاپ و نشر كتاب و نشريه‌ نگاهي بيندازم، آن را مرور كنم و به علاوه، پاسخي داده باشم كه دوستاني كه حال مرا پرسيده‌اند.
سال 88 از لحاظ كار چاپ و نشر، براي من سال خوبي نبود. البته مي‌دانم كه سال، به خودي خود خوب يا بد ننيست، بلكه ما آدميان آن را خوب يا بد مي‌كنيم. در اين سال چندتا از كارهايي كه مي‌خواستم انجام بدهم عقب افتادند و نشد كه تمام‌شان كنم و برخي هم بلاتكليف ماندند.
*نخستين روز كاري سال 1388 را با مشاهده‌ي كتاب «بوم‌شناسي» (انتشارات فاطمي) آغاز كردم كه تازه از چاپ خارج شده بود. اين كتاب يكي از 19 كتاب مجموعه‌ي «مفاهيم پايه در علوم تجربي» براي نوجوانان است با مترجمان مختلف كه در بهمن 1388 عنوان و جايزه‌ي كتاب سال 1388 را به دست آورد. ويراستاري كتاب «تغيير گونه‌ها» از همين مجموعه نيز كه چند روز پيش منتشر شد بر عهده‌ي من بود.
* پس از آن، كارِ به پايان بردن كتاب «فرهنگنامه‌ي حيات وحش ايران: مهره‌داران» (انتشارات طلايي) را ادامه داديم تا ارديبهشت آن را روانه‌ي نمايشگاه كتاب كنيم. اين كتاب در روز اول نمايشگاه رونمايي و در پايان بهار به عنوان كتاب فصل برگزيده شد.
* ترجمه‌ي بخش گياهان كتاب «دايرة‌المعارف اينترنتي» (انتشارات محراب قلم) را ادامه دادم كه تا تابستان به درازا كشيد. سپس لي‌اوت آن را ديدم و اصلاح كردم. اين كتاب رفت زير چاپ تا براي نمايشگاه كتاب سال 1389 رونمايي و منتشر شود.
* ترجمه‌ي صفحه‌هاي جانوري كتاب دانشنامه‌ي DK براي نوجوانان و جوانان (انتشارات افق) را هم ادامه دادم كه به پايان نرسيد و هنوز هم ادامه دارد.
* يكي از كارهاي بزرگ و جدي من ويراستاري كتاب «علم تكامل و جامعه: تربيت نسل جديد» به ترجمه‌ي دكتر محمد صبور و خانم حميده علمي غروي بود كه خانه‌ي زيست‌شناسي در ميانه‌ي سال آن را منتشر كرد. اين كتاب براي معلمان زيست‌شناسي نوشته شده و پر است از زمينه‌هاي جديد در آموزش تكامل، ولي بايد توجه داشت كه متن بيشتر اجتماعي است تا علمي.
* چند سالي است كه سه تا پروژه براي انتشارات فاطمي داريم كه وقت زيادي از مرا به خود اختصاص داده‌اند:
– يكي از آن‌ها ترجمه‌ي كتاب زيست‌شناسي بي‌اس‌سي‌اس است كه در واقع سرآمد همه‌ي كتاب‌هاي درسي زيست‌شناسي است، 50 سال كار براي تأليف آن صرف شده و همتا ندارد. اين كتاب با من 7 مترجم دارد و قرار بود در دو جلد به صورت چهاررنگ در نمايشگاه سال 1388 رونمايي شود، اما نشد و انتشار آن به نمايشگاه كتاب سال 1389 موكول شد.
– ديگر، ترجمه و ويراستاري كتاب زيست شناسي عمومي سيلويا ميدر است با كمك 7 نفر مترجم. ترجمه‌ي اين كتاب در انتشارات فاطمي پيشينه‌اي بس دراز و بيش از يك دهه دارد. نخستين ترجمه‌هاي اين كتاب را از 15 سال پيش گروهي از مترجمان از جمله دكتر محمود بهزاد شروع كردند و همگام با تغييرهاي ويراست‌هاي مختلف، ترجمه‌ و نيز مترجمان نيز تغيير كردند؛ اما هنوز چيزي از آن از چاپ خارج نشده، بلكه احتمالاً تا پايان سال 1389 منتشر خواهد شد. بخش آخر اين كتاب كه «بوم‌شناسي» است و به عنوان جلد پنجم آن منتشر خواهد شد، من ترجمه آن را مدت‌هاست كه تمام كرده‌ام و ويرايش هم شده است (البته آن را دوبار ترجمه كردم، وقتي كه ترجمه‌ي اول تمام شد، ويراست جديد كتاب در آمد كه مجبور شدم آن را براي بار دوم ترجمه كنم). به علاوه، سرويراستاري كل اين مجموعه‌ي 5 جلدي زيست شناسي ميدر هم بر عهده ي من بوده است.
– سوم، تأليف و سر ويراستاري مجموعه‌اي تحت عنوان كتاب‌هاي ناب (نخبگان و استعدادهاي برتر) شامل 11 جلد كتاب موضوعي از موضوع‌هاي مختلف زيست‌شناسي است براي كساني كه مي‌خواهند زيست‌شناسي را به صورت فشرده و عمقي بياموزند، از جمله داوطلبان المپياد زيست‌شناسي.
= از اين مجموعه فعلاً كتاب پرسش‌هاي المپيادهاي زيست‌شناسي كشور (تأليف دو تن از اعضاي تيم‌هاي المپياد زيست‌شناسي)منتشر شده و دو كتاب هم زير چاپ است:
== يكي «زيست‌شناسي گياهي»
== و ديگری «رفتارشناسي» كه اين آخري را خودم تأليف كرده‌ام.
== در حال حاضر كار تأليف كتاب بوم‌شناسي از همين مجموعه را ادامه مي‌دهم. البته اين كتاب يك سالي بود كه در انتظار اعمال تغييرهاي پيشنهادي ويراستار علمي آن پيش من معطل مانده بود، اما شايد تأليف آن تا پايان بهار 89 به پايان برسد.
* سال 88 براي مجله سال خوبي بود. چهار شماره از فصل‌نامه‌ي رشد آموزش زيست‌شناسي به موقع منتشر شد. البته شماره‌ي چهارم كه مخصوص فصل تابستان است، فردا مي‌رود چاپ‌خانه.
احساس بد من نسبت به سال 88 براي است كه احتمال دارد يكي از اين كتاب‌ها به علت افزايش هزينه‌هاي چاپ و انتشار، منتشر نشود. يعني به همين سادگي زحمت‌هاي آدم بر باد برود.
امیدوارم که سال آينده سال تكميل كارهاي ناقص و نيز تأليف دو كتاب كه بعداً درباره‌شان خواهم نوشت، باشد. هم چنین اميدارم سال 89 سال بهتري براي كتاب و كتاب‌خوان و كتاب‌ساز باشد.

کتاب سال 88
مارس 10, 2010

یکی از کتا‌ب‌های برگزیده‌ی سال 88 که به عنوان کتاب سال معرفی شد، مجموعه‌ی کتاب‌های «مفاهیم پایه در علوم تجربی» از انتشارات فاطمی بود. طبق نوشته‌ی وب‌سایت انتشارات فاطمی: «مجموعه‌ی مفاهیم پایه در علوم تجربی مجموعه‌ی بی‌نظیری است که نه‌ تنها مطابق با رویکردهای نوین در آموزش علوم نوشته شده، بلکه به ویژگی‌ها و سلیقه‌های نوجوانان امروز در خواندن کتاب و یادگیری علوم نیز توجه داشته است. هر یک از کتاب‌های این مجموعه، دانش‌آموز را با خود به سفری در زمان می‌برد، سفری که آغاز آن ابتدای شکل‌گیری اندیشه‌ی اختراع یا اکتشاف مورد نظر و پایان آن به نتیجه رساندن آن اختراع یا اکتشاف است. پایان این سفر اما، آغاز سفری دیگر است. در این سفر، دانش‌آموز که یاد گرفته است از زاویه‌ای جدید به دنیای پیرامون خود بنگرد، به کشف مسئله و حل آن دعوت می‌شود و خود باید رهبری سفر را برعهده بگیرد. شرح رویدادها در این کتاب‌ها به گونه‌ای است که گویی این خود دانش‌آموز است که به آن اختراع یا اکتشاف نائل می‌شود. توجه به تاریخ علم، کاربرد علم در زندگی فردی و جامعه، پرورش مهارت‌های تصمیم‌گیری و حل مسئله، از ویژگی‌های برجسته‌ی این کتاب‌هاست. شیوه‌ی منحصر به فرد این کتاب‌ها در ارائه‌ی مفاهیم، آن‌چنان جذاب و چندبعدی است که متخصصان آموزش علوم را بارها به ستایش این مجموعه واداشته است. در ترجمه‌ی این مجموعه، مترجمان کوشیده‌اند تا نه‌تنها جذابیت و روانی متن را حفظ کنند، بلکه در مواردی با بازپرداخت متن، آن را برای خواننده‌ی ایرانی جذاب‌تر کنند. همچنین با انجام متناسب‌سازی‌های فرهنگی و محیطی، کاربرد مفاهیم علمی در زندگی متعارف دانش‌آموز «ایرانی» به نمایش گذاشته شده است و نقش دانشمندان این مرز و بوم در شکوفایی دستاوردهای علمی مورد توجه قرار گرفته است».
یکی از کتاب‌های این مجموعه، یعنی کتاب بوم‌شناسی (اکولوژی) را من ترجمه کرده‌ام که قبلاً مختصری درباره‌اش نوشتم. چند روز پیش هم یکی از کتاب‌های دیگر این مجموعه منتشر شد، تحت عنوان «تغییر گونه‌ها» که آن را خانم فائضه‌ حدادی ترجمه و من ویرایش کرده‌ام. این کتاب مفاهیم اصلی تکامل را به زبان نوجوانان بیان می‌کند و در این زمانه که بدفهمی‌ها در باره‌ی این شاخه از علم در سطح جهانی فراوان‌اند، غنیمت است. اما اصطلاح «تغییر گونه‌ها» گر چه واضح و گویاست، اما از نظر علمی به طور دقیق معادل «تکامل» یا «فرگشت» نیست. تکامل چیزی فراتر از تغییر گونه‌هاست، مثلاً تغییر در خزانه‌ی ژنی از تغییرهای تکاملی است که گرچه منجر به تغییر گونه‌ها می‌شود اما الزاماً خودش تغییر گونه‌ها نیست. حتما خواهید گفت که این دلایل را برای خودت بیاور که ویراستار کتابی! قبول دارم، اما این عنوان را ویراستار مجموعه برگزیده است.

كتابي درباره‌ي تكامل
ژانویه 26, 2010

چند سال پيش وقتي كه مباحث فرگشت و تغيير گونه‌ها در يكي از كتاب‌هاي درسي گسترده‌تر و تحليلي‌تر شد، يكي از چالش‌ها كمبود مطلب و كتاب براي مطالعه‌ي دبيراني بود كه با اين مباحث آشنايي كم داشتند. در آن زمان چند كتاب در اين باره در بازار موجود بود، يكي از آن‌ها كتاب تكامل ترجمه‌ي دكتر هنگامه علي بيگ بود كه مطالب را به نحوي مناسب دسته بندي و معرفي كرده بود.
يكي از خوانندگان محترم اين وب لاگ كتابي را معرفي كرده‌اند در زمينه‌ي تكامل. من چند روز صبر كردم تا كتاب را پيدا كنم، بخوانم و سپس معرفي كنم؛ اما نشد و فكر مي‌كنم با توجه به بار كاري در چند روز آينده هم عملي نخواهد بود. پس نوشته‌ي آن دوست محترم را عيناً نقل مي‌كنم. اما اگر آن را خواستيد، بدانيد كه چون شمارگان اندك (1000) است و عجله كنيد.

نام كتاب : تكامل
عنوان اصلي: Evolution: A very short Introduction
پديدآورنده: برايان و دبورا چارلزورث
ترجمه: عبدالمجيد مهدوي‌دامغاني
ويراستار علمي: هنگامه علي بيك
ناشر: بصيرت
240 صفحه، جيبي (شوميز)، 30000 ريال، چاپ 1 ، 1000 نسخه
شابك:978-964-91412-8-2
تاريخ نشر:1388
چکيده :
“تكامل” به عرضه‌ي اصولي اختصاص دارد كه بر اساس آن، كل علم زيست‌شناسي به هم تنيده و مرتبط است؛ تكامل همچنين به بيان رابطه‌ي انسان‌ها با جهان هستي و با يكديگر مي‌پردازد. به علاوه، بسياري از جنبه‌هاي تكامل، داراي اهميت عملي است. ما دراين كتاب ابتدا با فرايندهاي پيش‌بيني‌ نشده‌ي اصلي تكامل آشنا مي‌شويم و برخي زمينه‌هاي زيستي بنيادي برايمان مطرح و مشخص مي‌شود كه تكامل در فهم شباهت‌هاي بين موجودات زنده‌ي گوناگون به ما كمك مي‌كند. علاوه بر اين شواهد تكامل بر اساس تاريخ كره‌ي زمين و الگوهاي جغرافيايي پراكنش گونه‌هاي زنده، عرضه و تكامل سازگاري‌هاي ايجاد شده بر اثر گزينش طبيعي معرفي مي‌شود. نيز تكامل گونه‌هاي جديد و تفاوت‌هاي بين گونه‌ها شرح داده شده و در پايان برخي مسائل به ظاهر مشكل درباب نظريه‌ي تكامل مطرح مي‌شود.

فهرست:
پيشگفتار
فرآيندهاي تكامل
شواهد تكامل: شباهتها و تفاوتهاي بين موجودات زنده
شباهتهاي گروههاي مختلف گونه هاي زنده
نمو جنيني و اندامهاي تحليل رفته
شباهتهاي ياخته اي و كاركردهاي آن
شالوده وراثت در همه موجودات زنده يكسان است
جهش ها و آثار آنها
رده بندي زيستي و توالي هاي DNA و پروتئين
شواهد تكامل: الگوهاي زماني و مكاني
عمر كره زمين
پيشينه سنگواره اي
الگوهاي مكاني
سازگاري و گزينش طبيعي
مساله سازگاري
گزينش مصنوعي و تنوع وراثت پذير
انواع تنوع وراثتي
گزينش طبيعي و شايستگي
سازش ها و تاريخچه تكاملي
كشف گزينش طبيعي
گزينش جنسي
شكل گيري و واگرايي گونه ها
ماهيت تفاوت هاي بين گونه اي
تكامل موانع ميان زادگيري
تكامل مولكولي و واگرايي گونه ها
برخي مسائل دشوار
سازش هاي پيچيده چگونه تكامل مي يابند؟
چرا پير مي شويم؟
تكامل طبقات اجتماعي عقيم
منشا ياخته هاي زنده و خاستگاه شعور بشري
پي گفتار
منابع براي مطالعه بيشتر
منابع فارسي

اعتماد از دست رفته
ژانویه 24, 2010

مجله‌ی ایران دخت در شماره‌ی این هفته‌ی خود مطلبی دارد تحت عنوان «اعتماد از دست رفته» از کاوه فیض‌اللهی در نقد گفت و گوی روزنامه‌ی اعتماد با مایکل بیهی که چند روز پیش درباره‌اش نوشتم.
این نوشته به سوال اساسی من که از خواندن آن گفت و گو حیرت کرده بودم، پاسخ داده است: چرا کاربرد برابرهای نادرست برای اصطلاح‌های تخصصی زیست‌شناختی، تقلب و جا زدن شبه‌علم به جای علم، زیر پا گذاشتن اخلاق و اصول کار و مسوولیت‌پذیری روزنامه‌نگاری علمی از سوی روزنامه‌ای که عنوانش اعتماد است؟
این نشریه (ایران‌دخت) وب سایت ندارد که به آن لینک بدهم و متاسفانه من هم فعلاً فرصت نوشتن و تایپ ندارم. فقط محض اطلاع و تکمیل خبر قبلی عرض شد.